TECHNIKA WTRYSKU PALIWA W SILNIKACH DIESELA Turbosprê¿arki jeszcze niedawno kojarzy³y siê wy³¹cznie z samochodami sportowymi z wy¿szej pó³ki. A teraz? Niemal ka¿dy rodzinny diesel mo¿e pochwaliæ siê turbodo³adowaniem. Urz¹dzenie to nie dziwi ju¿ nawet w ma³ym aucie miejskim. Powszechnoœæ tej techniki sprawia, ¿e wielu kierowców zapomina, i¿ do³adowane silniki wymagaj¹ "szczególnej troski". Z³e traktowanie turbosprê¿arki zemœci siê prêdzej czy póŸniej. Turbodo³adowanie to nie nowy wynalazek, ma ju¿ niemal 100 lat. Do seryjnych samochodów osobowych trafi³ jednak znacznie póŸniej, dopiero w latach 70. Kiedyœ stosowane by³o g³ównie w celu podniesienia osi¹gów samochodów sportowych lub umo¿liwienia pracy silników spalinowych na znacznych wysokoœciach. W autach wspó³czesnych priorytety s¹ najczêœciej zupe³nie inne na pierwszym miejscu stawia siê zmniejszenie zu¿ycie paliwa, ni¿sz¹ emisjê toksycznych i spalin, lepsz¹ elastycznoœæ silnika. Turbodo³adowane silniki pozwalaj¹ oszczêdzaæ masê pojazdu. Silnik wolno ss¹cy (bez turbo) o takiej samej mocy musi byæ du¿o wiêkszy, wa¿y nawet dwa razy wiêcej od silnika do³adowanego, zwyk³e zu¿ywa wiêcej paliwa. Zasada dzia³ania turbosprê¿arki jest prosta. Turbo sk³ada siê z dwóch wirników umieszczonych na wspólnym i wale. Jeden z nich znajduje siê w uk³adzie wydechowym i jest napêdzany energi¹ spalin wydobywaj¹cych siê z silnika. Drugi z wirników znajduje siê w przewodzie dolotowym. Dziêki specjalnie wyprofilowanym ³opatkom, pod wp³ywem ruchu obrotowego wa³u wt³acza on do silnika powietrze pod ciœnieniem wy¿szym od atmosferycznego. Dziêki temu silnik pracuje wydajniej. Dzieje siê tak dlatego, ¿e uzyskiwana moc zale¿y od wielkoœci dawki paliwa spalonej w okreœlonym czasie. Aby jednak spalanie to by³o efektywne, nale¿y dostarczyæ odpowiedni¹ iloœæ tlenu. Do spalenia kilograma paliwa potrzeba ok. 14 kilogramów powietrza. Wiêksza iloœæ powietrza wt³oczona do silnika pozwala spaliæ przy takich samych obrotach i przy takiej samej pojemnoœci silnika odpowiednio wiêcej paliwa. Mieszanka spala siê dok³adniej, wiêc spaliny s¹ mniej toksyczne. Skoro to tak wspania³e rozwi¹zanie, to dlaczego nadal nie trafi³o pod maski wszystkich samochodów? Okazuje siê, ¿e wynalazek prosty w teorii, w praktyce niesie ze sob¹ sporo problemów. Turbosprê¿arka pracuje w niezwykle ciê¿kich warunkach. Jej wirnik znajduje siê w strumieniu spalin osi¹gaj¹cym nawet ponad l000°C. W dodatku wa³ turbiny obraca siê z prêdkoœciami dochodz¹cymi do niewyobra¿alnych 290 tys. obr./min. Stworzenie urz¹dzenia, które to wytrzyma, jest prawdziwym wyzwaniem dla konstruktorów. W dodatku ca³y silnik musi byæ dostosowany do osi¹ganej wy¿szej mocy. Silniki do³adowane czêsto maj¹ wzmocniony uk³ad korbowy, wydajniejsze ch³odzenie i lepsze smarowanie. Innym problemem jest nierównomierna charakterystyka pracy silników z turbo. Pierwsze takie konstrukcje s³ynê³y z tzw. turbodziury. Zjawisko to polega³o na tym, ¿e miêdzy dodaniem gazu a faktyczn¹ reakcj¹ silnika mija³a d³u¿sza chwila. Turbina potrzebowa³a czasu, zanim mog³a dostarczyæ do silnika powietrze pod odpowiednim ciœnieniem. Kiedy to jednak nastêpowa³o, samochód z niesamowitym impetem rwa³ siê do przodu. Kierowcy poszukuj¹cy podobnych wra¿eñ w nowych autach bêd¹ rozczarowani. Dziêki udoskonalonej konstrukcji i lepszemu sterowaniu zjawisko "turbodziury" zosta³o niemal ca³kowicie wyeliminowane. Turbosprê¿arki wyposa¿one w zawory upustowe reguluj¹ce ciœnienie do³adowania lub systemy zmiennej geometrii turbiny dostarczaj¹ w³aœciwego ciœnienia przez ca³y czas. Trwa³oœæ turbosprê¿arki zale¿y przede wszystkim od prawid³owej eksploatacji. Po uruchomieniu silnika nie nale¿y od razu wykorzystywaæ pe³nej mocy jednostki. Nie powinno siê te¿ od razu po jeŸdzie gasiæ do³adowanego silnika. Turbo musi ostygn¹æ na wolnych obrotach. Je¿eli chwilê przedtem silnik by³ mocno obci¹¿ony, wirnik sprê¿arki mo¿e obracaæ siê z prêdkoœci¹ nawet ponad 100 tys. obr./min. Póki silnik pracuje, jest on smarowany j i ch³odzony olejem. Gdy zostaje wy³¹czony natychmiast po zakoñczeniu forsownej jazdy, smarowanie wirnika zostaje gwa³townie "odciête". Dopóki nie zatrzyma siê on (zajmuje to kilkadziesi¹t sekund lub nawet wiêcej), pracuje bez smarowania. To powoduje szybkie zu¿ycie. Podobnie oszczêdnoœci dotycz¹ce obs³ugi, wymiany p³ynów i materia³ów eksploatacyjnych zemszcz¹ siê szybko. Zu¿yty olej silnikowy mo¿e w szybkim tempie doprowadziæ do awarii ca³ego zespo³u, podobnie jak stary filtr powietrza. Wystarczy, ¿e do wirnika przedostan¹ siê drobiny piasku lub oderwane fragmenty wk³adu filtra. Wobec olbrzymiej prêdkoœci obrotowej turbiny si³a uderzenia jest ogromna. Powa¿ne zniszczenia s¹ wtedy nieuniknione.

Przydatne adresy: wtryskiwacze
pompowtryskiwacze
regeneracja pomp wtryskowych gdansk
pompowtryskiwacze
pompy bosch
naprawa pomp
regeneracja wtryskiwaczy
regeneracja pomp
pompy gdansk
pompy olsztyn
common rail
pompy diesel
pompy wtryskowe